Genel Bütçeli İdarelere Sağlanan Kolaylıklardan Üniversitelerin Yararlanabilme Esasları

    Cevdet ALKIŞ
    Akdeniz Üniversitesi Rektör Danışmanı, İç Denetçi
    0

    Üniversiteler,kendi hastanelerinin bünyesinde bulunan Kantin kafeterya, Otopark, Oto yıkama,Taksi durağı vs. yerleri en basit yöntemlerle kiraya vermeleri mümkün iken dış denetim elemanlarının veya üst kurumların farklı yaklaşımları nedeniyle tereddüt yaşamaktadırlar.

    Konuya net cevap verebilmek için önce ilgili özel kanun hükmü ve içeriğinde yer alan mali kolaylık tanımını birlikte değerlendirmek gerekiyor.

    2547 Sayılı Kanunun 56/b fıkrasına baktığımızda; “Üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitüleri genel bütçeye dahil kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan mali muafiyetler, istisnalar ve diğer mali kolaylıklardan aynen yararlanırlar.”  Hükmü yer almıştır.

    Mali Kolaylık ise “bir mal ile ilgili şeyleri kolay duruma getiren, işlerin kolayca yapılmasını sağlayan” olarak tanımlandığına göre üniversiteler özel kanunu gereği, genel bütçeli idarelere (hazineye) tanınan mali kolaylık, istisna ve muafiyetlerden faydalanacaktır.

    Kanunda yer alan pazarlıkla ihale yöntemi ve usul ve esaslarını açıklayan yönetmelik bir mali kolaylık mıdır?

    2886Sayılı Kanunda yer alan Pazarlıkla ihale “51/g” yöntemi, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelikte,“67/4”maddesinde izah edildiği şekliyle, genel uygulamaların aksine idarelere insiyatif tanıyan daha kolay bir yöntemi belirlemiştir.

    Bu nedenle bu yöntem, tanımımızda yer aldığı üzere, Hazineye, yani Genel Bütçeli İdarelere tanınmış bir mali kolaylıktır.

    Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 17.11.2015 tarih ve 41046 sayılı kararı da bu görüşümüz net bir şekilde doğrulamakta ve üniversitelerin anılan yöntemi kullanabileceklerine karar vermiş olup, Üniversiteler 2886 Sayılı Kanunun 51/g fıkrasına göre Pazarlıkla ihale yöntemini, benzer kiralama ihalelerinde kullanabileceklerdir.

    Yapılacak pazarlıkla ihalede nelere dikkat edilmelidir.

    1. “2886 Sayılı Kanunun 50’nci maddede pazarlık usulünde ihale “Pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde teklif alınması belli bir şekle bağlı değildir.

    İhaleleler, komisyon tarafından işin nitelik ve gereğine göre  bir veya daha fazla istekliden yazılı veya sözlü teklif almak ve bedel üzerinde anlaşmak suretiyle yapılır.”

    • 17/5’nci maddede ilan, Pazarlık usulü ile yapılacak ihaleler için idareler, ilan yapıp yapmamakta serbesttirler.”
    • (51/g) maddesinde usul, Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi,
    • Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin “67/4”maddesinde, “Taşınmazların kiraya verilmesi işlemlerinde; Kullanışlarının özelliği veya İdareye yararlı olması hususlarının bulunup bulunmadığı Bakanlıkça belirlenir.”

    Yukarıda yer aldığı üzere, uygulamaya ilişkin düzenlemelerde özellik arz eden maddelere baktığımızda idareler ilan, teklif vs. gibi hususlarda insiyatif kullanırken “kullanış özelliği veya idareye yararlı olması hususunun bulunduğunailişkin olarak M.E.B’ndan  olur almaları gerektiği ortaya çıkmaktadır.

    İdarelerin uygulamaya yön verirken en önemli olan bu hususu göz ardı etmemelidir.

    Bu, dış denetimlerdeki sorumluluk riskini en aza indirmiş olacaktır.

    Sağlık Bakanlığına bağlı hastane taşınmazlarının kiraya verilmesine yönelik yayımlanan genelgeler, üniversiteler için done olurmu?

    Sağlık Bakanlığı 2004/32 Sayılı genelgesinde özetle, “büfe, kantin, çay ocağı vs. yerlerin, dairenin amiri tarafından “çalışılan yerin huzur, güvenlik, gizlilik, sağlık, temizlik gibi özelliklerini de koruyup gözetecek güvenilirlikteki”dairenin bünyesinde kurulmuş yardımlaşma sandığı, dernek, okul aile birliği gibi kuruluşlar varsa ve uygun görülürse bunlardan birine veya işletme hakkı verilmesini talep eden kişiler arasından seçilen kişiler arasında yapılacak pazarlık sonunda uygun bedeli teklif edene ihale edilir.”

    Şeklinde idari insiyatif tanımış olduğundan, izah ettiğimiz üzere,  2547 Sayılı Kanunun 56/b fıkrası hükmü gereğince Genel bütçeli idarelere yani, Hazineye tanının mali kolaylıklar kapsamında, üniversite hastanelerine ait anılan kiralama uygulamalarında anılan genelgenin gerekçe olarak alınması mümkün bulunmaktadır.

    İhale konusu kiralama işlemlerinin birlikte veya ayrı yapılabilmesi hali.

    İhaleye konu Kantinler, Taksi Durağı, Oto yıkama ve Otoparklar birbirlerinin doğal tamamlayıcısı veya mütemmim cüzleri değildir.

    Bu nedenle ayrı olarak veya hepsinin bir arada kiraya verilmesi Kamu Mali Yönetim Kontrol Kanununda yer alan temel ilkelerden olan “Etkililik, Ekonomiklik ve Verimlilik” ilkeleri göz önünde bulundurulduğunda, idari insiyatif içerisinde değerlendirilecek hususlardır.

    Ayrıca, kiralamanın ayrı veya hepsinin bir arada yapılmasının; İhale kanunlarında yer alan yasaklama olan Mal alım, hizmet, yapım işi gibi farklı konuların birleştirilmesi.” Hüküm ile bir ilgisi bulunmamaktadır.

    Bu, yasaklama Hizmet alımı ile Yapım işinin veya Hizmet alımı, Yapım ve Mal alımının birleştirilerek yapılması ile ilgilidir.

    Öte yandan;

    İhalelerin bölünerek yapılması, bir bütünlük arzeden işte “Belli parasal limitlerinin altında kalmak amacıyla işin bölünerek ihale edilmesi kastedilmekte” ve bu tür kiralama işlemlerinin ihalenin bölünerek yapılması ile uzaktan yakından bir ilgisi bulunmamaktadır.

    CEVAP VER

    Please enter your comment!
    Please enter your name here